ยาเคลือบกระเพาะอาหาร

ยาเคลือบกระเพาะอาหารคืออะไร : ยาเคลือบกระเพาะ หรือชาวบ้านมักเรียกสั้นๆ ว่า ยาเคลือบ หมายถึงยาหรือสารละลายที่มีฤทธิ์เป็นด่างเมื่อเรารับประทานอาหารเข้าไปมันจะทำปฎิกิริยากับกรดเกลือในกระเพาะอาหาร ทำให้ภาวะความเป็นกรดในกระเพาะอาหารเจือจางลง มีทั้งชนิดเม็ดและชนิดน้ำ โดยทั่วไปฤทธิ์การลดกรดของยาชนิดน้ำจะแรงกว่าชนิดเม็ด แต่ยาชนิดเม็ดก็ให้ความสะดวกในการพกติดตัวและรับประทาน อย่างไรก็ตามยาที่ดีควรมีคุณสมบัติดังต่อไปนี้

ราคาถูก
ออกฤทธิ์เร็ว
ออกฤทธิ์อยู่ได้นาน
ถูกดูดซึมเข้าร่างกายได้น้อย
รสชาติดี
ปัจจุบันนี้ ยาเคลือบกระเพาะอาหารที่ดี และมีขายในท้องตลาดส่วนใหญ่จะเป็นส่วนผสมของอลูมิเนียมไฮดรอกไซด์ และแมกนีเซียมไฮดร๊อกไซด์ในสัดส่วนต่างๆ กัน แล้วแต่ยี่ห้อ ยาเคลือบมักใช้ในการรักษาอาการปวดท้องที่เกิดจากโรค กระเพาะอาหาร และลำไส้เล็กส่วนต้น รวมทั้งโรคของหลอดอาหารส่วนปลายด้วยได้แก่

แผลในกระเพาะอาหาร, แผลในลำไส้เล็กส่วนต้น และแผลที่เกิดขึ้นบริเวณหลอดอาหารส่วนปลาย
ยาเคลือบ อาจใช้ได้ในคนที่เป็นโรคหลอดอาหารอักเสบ, กระเพาะอักเสบ และลำไส้เล็กส่วนต้นอักเสบ
ยาเคลือบ อาจใช้ร่วมกับยาแก้ปวด ยาแก้ไข้ ยาแก้ไขข้ออักเสบ เพื่อลดการระคายของยาดังกล่าวต่อกระเพาะ
ยาเคลือบกระเพาะอาหารทุกชนิดควรให้รับประทาน 1 ชั่วโมงหลังทานอาหารเสร็จ เพราะจะทำให้ยาเคลือบมีฤทธิ์อยู่ในกระเพาะนานขึ้น คือ ประมาณ 2-3 ชั่วโมง แต่ถ้าให้ยาเคลือบรับประทานก่อนอาหาร ยาเคลือบจะมีฤทธิ์อยู่ในกระเพาะอาหารเพียงครึ่งชั่วโมงเท่านั้น ถ้าผู้ป่วยมีอาการแน่นท้องมากเราอาจให้ยาบ่อยขึ้นได้ คือ อาจให้ยารับประทานทุก 2 ชั่วโมง

ขนาดของยา ที่ให้ประมาณ 15-30 ซีซี หรือ 1-2 ช้อนโต๊ะ แล้วแต่ชนิดของยาเคลือบ ส่วนยาเคลือบที่เป็นเม็ดนั้นกรรมวิธีของการเตรียมยา จะทำให้ฤทธิ์ของยาลดลง เพราะฉะนั้นยาเม็ดควรจะใช้ในขนาดสูงกว่ายาน้ำ

ข้อระวังการใช้ยา : ยาเคลือบทุกชนิดจะมีเกลือ หรือโซเดียมอยู่ไม่มากก็น้อย ฉะนั้นในผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัวและต้องให้งด หรือลดของเค็ม หรือเกลือจะต้องระมัดระวังในการให้ยาตัวนี้ เช่น ผู้ที่เป็นโรคหัวใจ, โรคความดันโลหิตสูง, โรคตับ, โรคไต ก็ควรจะให้ยาเคลือบชนิดที่มีสารโซเดียมผสมอยู่น้อย

ยาเคลือบจำพวกแมกนีเซียม นอกจากเป็นยาเคลือบแล้ว ยังมีฤทธิ์เป็นยาระบายด้วย จึงไม่ควรใช้ในรายที่มี ธาตุอ่อนเพราะจะทำให้เกิดอาการท้องเสีย แต่ถ้าในรายที่ท้องผูกหรือธาตุแข็งยาที่มีแมกนีเซียมผสมอยู่มากๆ จะได้ผลดี เพราะจะทำให้ผู้ป่วยหายท้องผูกด้วย

ส่วนยาที่สารอลูมิเนียมผสมอยู่ มักจะทำให้เกิดอาการท้องผูก จึงใช้ได้ดีในรายที่ธาตุอ่อน ยาเคลือบยังทำให้ยาอื่นบางชนิดถูกดูดซึมน้อยลง

ไม่ควรรับประทานยาอื่นๆ พร้อมกับยาเคลือบ เพราะจะทำให้ยาเหล่านั้นถูกดูดซึมน้อยลงจึงมีฤทธิ์น้อยลงด้วย จึงควรรับประทานยาเคลือบกระเพาะอาหาร โดยการวินิจฉัยของแพทย์ซึ่งจะต้องรักษาร่วมกับโรคอื่นๆ

ขอขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลไทยนครินทร์
น.พ. เจริญ มีนสุข
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญโรคทางเดินอาหาร