การให้นมจากเต้าของแม่ นับเป็นเรื่องสำคัญไม่ใช่น้อย เพราะน้ำนมเป็นอาหารมื้อหลักที่มีคุณค่าต่อลูกน้อย ไม่ว่าจะเสริมสร้างภูมิต้านทาน หรือเสริมพัฒนาการให้เป็นไปตามขั้น นอกจากนิ้ยังช่วยให้มดลูกของคุณแม่เข้าอู่ และอดตัวได้เร็วขึ้นอีกด้วย เนื่องจากมดลูกจะบีบตัวในช่วงที่ลูกดูดนม อีกทั้งยังช่วยให้น้ำหนักของคุณแม่เข้าสู่ภาวะปกติได้เร็วขึ้น               แต่กระนั้น การจะให้นมลูกอย่างมีประสิทธิภาพ คุณแม่ต้องรู้หลักการให้นมอย่างถูกวิธีด้วย เพื่อลูกน้อยจะได้ดื่มนมจากเต้าอย่างมีความสุข และได้รับน้ำนมอย่างเต็มที่ และเพียงพอ ขณะเดียวกันตัวคุณแม่ก็จะไม่ทรมานในการให้นมลูก               วันนี้ทีมงาน Life and Family ได้รับความรู้จาก “คุณอัญชิษฐา วงศ์บุญมี” วิทยากรอบรมคุณแม่ก่อนคลอดโรงพยาบาลบีเอ็นเอช (BNH) เกี่ยวกับเคล็ดลับ และหลักในการให้นมลูกอย่างถูกวิธี เพื่อเป็นข้อมูล และข้อแนะนำ สำหรับคุณแม่มือใหม่ไปปรับใช้หลังการคลอดครับ               * เทคนิค 3 ดูดพิชิตนมแม่ *               “คุณอัญชิษฐา” บอกกับทีมงานว่า การให้นมลูกเป็นสิงที่คุณแม่ต้องทำความเข้าใจตั้งแต่ก่อนคลอด เพื่อจะได้เข้าใจกลไกการผลิตน้ำนมที่ถูกต้อง โดยใช้เทคนิค 3 ดูดคือ 1.ดูดเร็ว (ดูดทันทีหลังคลอดเพื่อให้ลูกชินกับนมแม่) ซึ่งตามปกติโรงพยาบาลที่ส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ พยาบาลจะนำลูกมาดูดนมแม่ในทันทีหลังคลอดอยู่แล้ว เพื่อกระตุ้นต่อมผลิตน้ำนมให้ทำงานได้เร็วขึ้น และสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างแม่กับลูก 2.ดูดบ่อย (ดูดทุกๆ 2 ชั่วโมงหลังคลอด) และ 3.ดูดอย่างถูกวิธี (ดูดไม่ให้หัวนมแตก และไม่ทรมานตัวเองขณะให้นมลูกน้อย)                * ดูดถูกวิธี ดูดอย่างไร ไม่ให้หัวนมแตก *               “คุณอัญชิษฐา” ได้ให้ความรู้ว่า การดูดไม่ให้หัวนมแตก คุณแม่ต้องให้ลูกงับบริเวณลานนม (วงกลมสีดำล้อมรอบหัวนม) ให้ลึกที่สุดเท่าที่ปากเด็กจะงับได้ เพราะตามธรรมชาติ น้ำนมจะถูกสร้างจากต่อม ซึ่งกระจายอยู่ทั่วเต้านม ซึ่งมีท่อน้ำนมต่อมารวมกันบริเวณที่เป็นวงสีคล้ำๆ รอบหัวนม เรียกว่า ลานหัวนม ถ้าลูกงับส่วนนี้จะทำให้ท่อน้ำนมทำงานได้ดีขึ้น และน้ำนมจะไหลออกมาได้ดีขึ้นด้วย แต่ถ้าคุณแม่ให้ลูกดูดตรงหัวนม อาจทำให้หัวนมแตก เกิดเป็นแผล และเจ็บเวลาลูกดูดนม จนในที่สุด ก็ไม่สามารถให้ลูกกินนมข้างนั้นได้ ส่งผลให้ลูกได้รับน้ำนมไม่เต็มที่               “การดูดแต่ละครั้ง ต้องอุ้มลูกเข้ามาหาอกแม่ ไม่ใช่ก้มตัวแม่ไปหาปากลูก โดยให้ลูกดูดสลับทั้งสองเต้า งับให้ลึกที่สุด ซึ่งแต่ละข้างลูกต้องดูดให้เกลี้ยงเต้า ซึ่งสังเกตง่ายๆ คือ เต้านมที่คัด และตรึงแข็ง เวลาลูกดูดจนเกลี้ยงเต้า เต้านมจะยวบนิ่มซึ่งตัวคุณแม่จะรู้สึกได้ นั่นจะทำให้ลูกดูดน้ำนมได้อย่างเต็มที่” วิทยากรอบรมคุณแม่ก่อนคลอด ให้คำแนะนำ               อย่างไรก็ดี การดูดนมของลูกในแต่ละครั้ง คุณแม่จะต้องไม่รู้สึกเจ็บ ถ้าเมื่อใดที่รู้สึกเจ็บ ขอให้หยุดการให้นมทันที อย่าฝืน หรืออดทนเพื่อลูก เพราะนั่นแสดงถึงการให้นมไม่ถูกวิธี ดังนั้นควรเริ่มต้นใหม่ โดยใช้นิ้วก้อยสอดเข้าไปตรงมุมปากลูกเพื่อให้ลูกอ้าปาก ถอนปากลูกออกมา แล้วลองใหม่ อย่าปล่อยให้ลูกดูดทั้งๆ ที่เจ็บ เพราะจะทำให้หัวนมแตก และอักเสบได้                * ท่าดูดเต้า เลือกให้เหมาะ แม่สุข-ลูกอิ่ม*               สำหรับท่าในการให้นมลูก “คุณอัญชิษฐา” แนะนำว่า ควรใช้ท่าที่ทำให้ลูกงับถึงลานนมได้โดยที่ตัวคุณแม่ไม่ลำบาก นั่นคือ ท่าฟุตบอล (Football hold) เป็นท่าที่คุณแม่เอาลูกหนีบไว้ที่รักแร้ จากนั้นเอามือช้อนไปที่ลำตัวลูกทั้งหมด โดยใช้หมอนวางตักเพื่อรับน้ำหนักเด็ก จะช่วยในการให้นมของคุณแม่ง่ายขึ้น และไม่ทำให้เมื่อยคออีกด้วย ที่สำคัญท่านี้จะช่วยไม่ให้เจ็บหัวนม เพราะลูกจะงับได้ถนัด เหมาะกับคุณแม่ที่ผ่าตัดทำคลอด เด็กที่ตัวเล็ก นมมีขนาดใหญ่และหัวนมเล็ก หรือแม่ที่มีลูกแฝด               นอกจากนี้ยังมีท่าอื่นๆ อีกหลายท่า เช่น ท่าอุ้มแบบไขว้ (Cross-cradle hold) เหมาะสำหรับการให้นมเด็กอ่อน โดยใช้วิธีวางหมอน 1-2 ใบที่ตัก แล้ววางเด็กให้อยู่ตรงข้ามกับตัวคุณแม่ ถ้าเด็กดูดนมที่หน้าอกซ้ายของแม่ให้ใช้มือขวาอุ้มเด็ก โดยประคองศีรษะและคอเด็กด้วยมือของคุณแม่ตลอดเวลา               ท่าอุ้มแบบเปล (Cradle hold) การให้นมแม่ท่านี้เหมาะสำหรับเด็กที่สามารถเคลื่อนไหวศีรษะและคอได้ดีแล้ว เด็กควรมีอายุอย่างน้อย 2 อาทิตย์ขึ้นไป ท่านี้ต้องยกศีรษะเด็กด้วยแขนขวา ถ้าคุณแม่ต้องการให้นมที่หน้าอกข้างขวา               และ ท่าอุ้มแบบนอนข้าง (Lying down) การให้นมแม่ท่านี้เหมาะสำหรับแม่ที่ไม่สามารถนั่งได้ หรือคุณแม่ที่ให้นมลูกขณะนอนหลับ หรือให้นมลูกตอนกลางคืน โดยให้คุณแม่จะนอนศีรษะสูง อยู่ในระดับพอดี หลังจากจากนั้นให้ลูกนอนภายใต้วงแขน (รักแร้) ของแม่ ในลักษณะที่หน้าท้องชนกัน ท่านี้จะช่วยให้คุณแม่สบาย และได้พักผ่อนอย่างเต็มที่               จะเห็นได้ว่า การให้นมลูกอย่างถูกวิธี เป็นเรื่องที่คุณแม่ต้องทำความเข้าใจก่อนคลอด เพื่อที่ว่าหลังคลอดจะได้เตรียมตัว และตั้งรับได้อย่างมั่นใจ เพราะการที่คุณแม่มีความสุขและสนุกกับการเลี้ยงดูลูก จะช่วยลดความเครียดและความวิตกกังวลลงได้               ดังนั้นควรพักผ่อนให้เต็มที่เพื่อช่วยให้น้ำนมไหลได้ดี และต่อเนื่อง ซึ่งนอกจากคุณแม่แล้ว คุณพ่อก็ถือเป็นตัวช่วยสำคัญในการรับมือกับเจ้าตัวเล็กได้เช่นกัน เพราะจะเป็นการช่วยลดความเหนื่อยอ่อนของคุณแม่หลังคลอด ให้มีช่วงเวลาในการพักฟื้นมากขึ้น